Противодействие незаконной торговле черепахами
На протяжении десятилетий среднеазиатских черепах массово отлавливали в природе для продажи внутри страны и экспорта. Даже после прекращения промышленного промысла незаконный отлов продолжался. Черепах продавали на рынках, в зоомагазинах, через интернет-площадки и социальные сети.
Фонд TASBAQA ведёт систематический мониторинг незаконной торговли черепахами, выявляет объявления о продаже и передаёт информацию правоохранительным и природоохранным органам. Совместно с природоохранной полицией и территориальными подразделениями Комитета лесного хозяйства и животного мира мы добиваемся пресечения незаконной торговли и участвуем в изъятии животных.
Изъятые черепахи проходят ветеринарное обследование, при необходимости — лечение и реабилитацию. К сожалению, некоторые животные поступают уже в тяжёлом состоянии, а часть погибает ещё до изъятия. Клинически здоровых черепах возвращают в естественную среду обитания в местах, рекомендованных специалистами Института зоологии Республики Казахстан.
Результаты нашей работы
За 2023–2026 годы фонд TASBAQA совместно с полицией участвовал в 20 изъятиях, в ходе которых было изъято 155 среднеазиатских черепах. Мероприятия проводились в Астане, Алматы, Павлодаре, Усть-Каменогорске, Шымкенте и Алматинской области. Животных изымали у продавцов на интернет-площадках и в социальных сетях, в зоомагазинах и других местах незаконного содержания и продажи.
Это только случаи изъятий с участием полиции. В эти цифры не входят черепахи, которых граждане и организации добровольно передавали фонду.
Мониторинг интернет-площадок OLX, Kaspi.kz и Instagram показал сокращение числа объявлений о продаже среднеазиатских черепах: с 37 в апреле 2024 года до 15 в октябре 2025 года — на 59,5%. Однако незаконная торговля не прекратилась, поэтому мониторинг и работа с правоохранительными органами продолжаются.
Важное изменение законодательства
18 декабря 2025 года в Казахстане был принят приказ № 351, запрещающий использование среднеазиатской черепахи, её частей и дериватов на всей территории страны до 2040 года. Запрет вступил в силу 4 января 2026 года.
Фонд TASBAQA выступал за введение этого запрета и участвовал в продвижении мер по усилению охраны вида. Принятие запрета стало важным шагом, но его эффективность зависит от соблюдения законодательства, выявления нарушений и пресечения незаконной торговли.
Публикации в СМИ
Черепахи, продаваемые в Казахстане, выловлены браконьерами ↗
Охотники за черепахами ↗
Наших черепах взяли под защиту ↗
Не трогать черепах в степи попросили полицейские Конаева ↗
Combating illegal tortoise trade
For decades, Central Asian tortoises were captured in large numbers for domestic sale and export. Illegal capture continued even after commercial harvesting ended. Tortoises were sold at markets, in pet shops, on classified-advertisement websites and through social media.
TASBAQA systematically monitors illegal tortoise trade, identifies sale advertisements and reports them to law enforcement and wildlife authorities. We work with environmental police and regional offices of the Forestry and Wildlife Committee to stop illegal sales and assist with confiscations.
Confiscated tortoises receive veterinary examinations and, when necessary, treatment and rehabilitation. Sadly, some arrive in critical condition and others die before confiscation. Clinically healthy tortoises are returned to natural habitats recommended by specialists from the Institute of Zoology of Kazakhstan.
Results of our work
Between 2023 and 2026, TASBAQA took part in 20 police-involved confiscations involving 155 Central Asian tortoises. These operations took place in Astana, Almaty, Pavlodar, Oskemen, Shymkent and Almaty Region, involving online and social-media sellers, pet shops and other locations.
These figures cover police-involved confiscations only. They do not include tortoises voluntarily surrendered to the foundation by individuals or organisations.
Monitoring of OLX, Kaspi.kz and Instagram recorded a decline in advertisements offering Central Asian tortoises, from 37 in April 2024 to 15 in October 2025 — a decrease of 59.5%. Illegal trade has not ended, and our monitoring and cooperation with authorities continue.
Important legal change
On 18 December 2025, Kazakhstan adopted Order No. 351 prohibiting the use of the Central Asian tortoise, its parts and derivatives nationwide through 2040. The ban took effect on 4 January 2026.
TASBAQA advocated for this ban and supported stronger protection for the species. Its effectiveness depends on compliance, detection of violations and action against illegal trade.
Media coverage
Деликатес на экспорт: почему и как казахские черепахи оказываются в супе россиян и китайцев ↗
Черепахи, продаваемые в Казахстане, выловлены браконьерами ↗
Охотники за черепахами ↗
Наших черепах взяли под защиту ↗
Не трогать черепах в степи попросили полицейские Конаева ↗
Тасбақалардың заңсыз саудасына қарсы іс-қимыл
Ондаған жылдар бойы ортаазиялық тасбақалар ел ішінде сату және экспорттау үшін табиғаттан жаппай ауланды. Өнеркәсіптік аулау тоқтағаннан кейін де заңсыз аулау жалғасты. Тасбақалар базарларда, зоодүкендерде, хабарландыру сайттарында және әлеуметтік желілерде сатылды.
TASBAQA қоры тасбақалардың заңсыз саудасына жүйелі мониторинг жүргізеді, сату туралы хабарландыруларды анықтап, құқық қорғау және табиғат қорғау органдарына хабарлайды. Біз табиғат қорғау полициясымен және Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің аумақтық бөлімшелерімен бірлесіп, заңсыз сауданың жолын кесуге және жануарларды тәркілеуге қатысамыз.
Тәркіленген тасбақалар ветеринариялық тексеруден өтеді, қажет болса емделіп, оңалтылады. Өкінішке қарай, кейбір жануарлар ауыр жағдайда жеткізіледі, ал бір бөлігі тәркіленгенге дейін өледі. Клиникалық тұрғыдан сау тасбақалар Қазақстан Республикасы Зоология институты мамандары ұсынған табиғи мекендеу орындарына қайтарылады.
Жұмысымыздың нәтижелері
2023–2026 жылдары TASBAQA қоры полициямен бірлесіп 20 тәркілеу іс-шарасына қатысты, олардың барысында 155 ортаазиялық тасбақа тәркіленді. Іс-шаралар Астана, Алматы, Павлодар, Өскемен, Шымкент қалаларында және Алматы облысында өтті. Жануарлар интернет пен әлеуметтік желілердегі сатушылардан, зоодүкендерден және басқа орындардан алынды.
Бұл сандар тек полиция қатысқан тәркілеу жағдайларын қамтиды. Азаматтар мен ұйымдар қорға өз еркімен тапсырған тасбақалар есепке кірмейді.
OLX, Kaspi.kz және Instagram мониторингі ортаазиялық тасбақаларды сату туралы хабарландырулар саны 2024 жылғы сәуірдегі 37-ден 2025 жылғы қазандағы 15-ке дейін, яғни 59,5%-ға азайғанын көрсетті. Алайда заңсыз сауда тоқтаған жоқ, сондықтан мониторинг пен құқық қорғау органдарымен жұмыс жалғасуда.
Заңнамадағы маңызды өзгеріс
2025 жылғы 18 желтоқсанда Қазақстанда ортаазиялық тасбақаны, оның бөліктері мен дериваттарын бүкіл ел аумағында 2040 жылға дейін пайдалануға тыйым салатын № 351 бұйрық қабылданды. Тыйым 2026 жылғы 4 қаңтарда күшіне енді.
TASBAQA қоры осы тыйымды енгізуді қолдап, түрді қорғау шараларын күшейтуге атсалысты. Тыйымның тиімділігі заң талаптарының сақталуына, құқық бұзушылықтарды анықтауға және заңсыз сауданың жолын кесуге байланысты.
